07-06-2008, 10:31 PM
Chaco Savaşı (1932-1935)
Tanım:
1932-1935 yılları arasında Bolivya ve Paraguay arasında çıkan, uzun yıllardır barış içinde bulunan Güney Amerika’da 20. yüzyılın ilk savaşıdır. Bu savaş, Paraguay’ın sahip olduğu, ancak Bolivya’nın hak iddia ettiği petrol rezervlerine sahip, resmi olarak sınırı asla çizilmemiş Kuzey Chaco(Chaco Boreal) bölgesinin kontrolünü ele geçirmek için çıkmıştır.
Gelişimi ve Sonucu:
1886 yılında Şili ile yapılan Pasifik Savaşı’ndan ağır kayıplarla çıkan Bolivya, üzerinde hak iddia ediyordu. Ancak zaten küçük bir ülke olan ve zayıf kaynaklara sahip Paraguay’ın da topraklarının üçte birini oluşturan bu petrol bakımından zengin bölgeyi ve değerli petrolleri bırakmaya niyeti yoktu. Hatta iddialarını güçlendirmek için Protestan Mennoni1 göçmenlerini bölgeye yerleştirdiler. İki taraf da sınır savunmasını güçlendirmek için bölgedeki savunmalarını geliştirdiler. Bolivya zaman zaman sınır ihlalleri bile yaptı. En sonunda 1932 yılının Temmuz’unda Paraguay’a göre daha iyi eğitilmiş ve güçlü ordusuna güvenen Bolivya saldırıya geçti. Fakat bu avantajına rağmen Paraguay’ın üstün taktikleri ve bölgeyi daha iyi bilmesi ve yüksek yerlerde dağlık alanda yaşayan ve o iklime alışmış Bolivyalılar’ın sıcak ve alçak Chaco bölgesinde iyi mücadele edememesi ve Bolivya’da savaş sırasında yapılan iki askeri darbe sonucu oluşan siyasi belirsizlik ve çalkantılar sonucu 3 yıl boyunca süren göğüs göğüse çarpışmalardan Paraguaylılar üstün çıktı. Bolivya 1935’te ateşkes istedi ve 1938’deki barış antlaşmasına göre Kuzey Chaco’nun dörtte biri Bolivya’da gerisi Paraguay’da kaldı ve Bolivya’nın hak ettiği Paraguay sınırları içindeki Chaco, Paraguay’da kaldı. Bolivya, küçük toprak kayıplarına uğradı. Savaş sonunda 35000 Paraguaylı, 50000 Bolivyalı öldü. Savaş sonunda Güney Amerika’da savaşların verilen maddi ve manevi ağır kayıplar ve kazanılan çok az şey göz önünde bulundurularak güçleri birbirlerine yakın devletler arası savaşın yersizliği ve başka bir devleti işgalin askeri üstünlüğe rağmen zor olduğu görülmüş oldu, bu gelecekte olabilecek Güney Amerika Savaşları’nı biraz olsun ders olarak engelledi, kıtanın geneline barış hakim oldu. Küçük devletlerin birbirlerinden toprak alabilmesinin zorluğu görüldü. Bu savaş sonrası aşağı yukarı 45 yıl boyunca Güney Amerika’da savaş yaşanmadı. Ayrıca savaş sonrasında Bolivya Chaco üzerindeki taleplerinden vazgeçmek zorunda kaldı ve memnuniyetsiz bir kamuoyu ile kendi iç sorunlarıyla baş etmek zorunda kaldı. Savaş sonrası siyasi istikrarsızlığın ve bunalımın devam ettiği Bolivya’da askeri darbeler devam etti. 3 askeri darbeden sonra istikrar ancak geldi. Paraguay ise dönemin Güney Amerika’sında siyasi güç olarak birazcık sivrildi ve ağırlığını hissettirmeye başladı, petrol kaynaklarını elinde turmayı başardı.
Mennoniler: Protestan Kanada asıllı göçmenler
Maalesef kaynağını hatırlamıyorum. Savaşın tarihi itibariyle en uygun konu başlığı burasıdır heralde?
Tanım:
1932-1935 yılları arasında Bolivya ve Paraguay arasında çıkan, uzun yıllardır barış içinde bulunan Güney Amerika’da 20. yüzyılın ilk savaşıdır. Bu savaş, Paraguay’ın sahip olduğu, ancak Bolivya’nın hak iddia ettiği petrol rezervlerine sahip, resmi olarak sınırı asla çizilmemiş Kuzey Chaco(Chaco Boreal) bölgesinin kontrolünü ele geçirmek için çıkmıştır.
Gelişimi ve Sonucu:
1886 yılında Şili ile yapılan Pasifik Savaşı’ndan ağır kayıplarla çıkan Bolivya, üzerinde hak iddia ediyordu. Ancak zaten küçük bir ülke olan ve zayıf kaynaklara sahip Paraguay’ın da topraklarının üçte birini oluşturan bu petrol bakımından zengin bölgeyi ve değerli petrolleri bırakmaya niyeti yoktu. Hatta iddialarını güçlendirmek için Protestan Mennoni1 göçmenlerini bölgeye yerleştirdiler. İki taraf da sınır savunmasını güçlendirmek için bölgedeki savunmalarını geliştirdiler. Bolivya zaman zaman sınır ihlalleri bile yaptı. En sonunda 1932 yılının Temmuz’unda Paraguay’a göre daha iyi eğitilmiş ve güçlü ordusuna güvenen Bolivya saldırıya geçti. Fakat bu avantajına rağmen Paraguay’ın üstün taktikleri ve bölgeyi daha iyi bilmesi ve yüksek yerlerde dağlık alanda yaşayan ve o iklime alışmış Bolivyalılar’ın sıcak ve alçak Chaco bölgesinde iyi mücadele edememesi ve Bolivya’da savaş sırasında yapılan iki askeri darbe sonucu oluşan siyasi belirsizlik ve çalkantılar sonucu 3 yıl boyunca süren göğüs göğüse çarpışmalardan Paraguaylılar üstün çıktı. Bolivya 1935’te ateşkes istedi ve 1938’deki barış antlaşmasına göre Kuzey Chaco’nun dörtte biri Bolivya’da gerisi Paraguay’da kaldı ve Bolivya’nın hak ettiği Paraguay sınırları içindeki Chaco, Paraguay’da kaldı. Bolivya, küçük toprak kayıplarına uğradı. Savaş sonunda 35000 Paraguaylı, 50000 Bolivyalı öldü. Savaş sonunda Güney Amerika’da savaşların verilen maddi ve manevi ağır kayıplar ve kazanılan çok az şey göz önünde bulundurularak güçleri birbirlerine yakın devletler arası savaşın yersizliği ve başka bir devleti işgalin askeri üstünlüğe rağmen zor olduğu görülmüş oldu, bu gelecekte olabilecek Güney Amerika Savaşları’nı biraz olsun ders olarak engelledi, kıtanın geneline barış hakim oldu. Küçük devletlerin birbirlerinden toprak alabilmesinin zorluğu görüldü. Bu savaş sonrası aşağı yukarı 45 yıl boyunca Güney Amerika’da savaş yaşanmadı. Ayrıca savaş sonrasında Bolivya Chaco üzerindeki taleplerinden vazgeçmek zorunda kaldı ve memnuniyetsiz bir kamuoyu ile kendi iç sorunlarıyla baş etmek zorunda kaldı. Savaş sonrası siyasi istikrarsızlığın ve bunalımın devam ettiği Bolivya’da askeri darbeler devam etti. 3 askeri darbeden sonra istikrar ancak geldi. Paraguay ise dönemin Güney Amerika’sında siyasi güç olarak birazcık sivrildi ve ağırlığını hissettirmeye başladı, petrol kaynaklarını elinde turmayı başardı.
Mennoniler: Protestan Kanada asıllı göçmenler
Maalesef kaynağını hatırlamıyorum. Savaşın tarihi itibariyle en uygun konu başlığı burasıdır heralde?