http://www.e-tarih.org E-Tarih.Org - Türk Tarihi Anlatımı ... tr TURKSAVASLARI Emanet-Çepni 14.03.2012 - 04:20:59 http://www.e-tarih.org/ http://www.e-tarih.org/images/rss.jpg 354 82

Selçuklular döneminde inşa edildiği tahmin edilen Samsun'un Çarşamba ilçesindeki Göceli (Mezarlık) Camisi 800 yıldır zamana meydan okuyor.
Tüm Mühendisler ve Mimarlar Birliği Platformu Genel Başkanı mimar ve ekonomist Remzi Kozal, yüzyıllardır çürümeden, bozulmadan ayakta durabilen böyle bir yapının yalnızca Türkiye'de değil, dünyada da nadir olduğunu, hatta bir benzerinin olmadığını söyledi.
Halen ibadete açık olan caminin, ustalarının mükemmeliyetçiliğini, ahşap yapı konusundaki uzmanlığını gösterdiğini söyleyen Kozal, ''Ahşabın, uzun süre dayanabil]]>

Küçük Ağrı Dağının güney eteğinde, Hallaç Köyü'ne 3 km. uzaklıktaki Buz Mağarası 8 m. derinliğinde 100 m. uzunluğunda ve 50 m. genişliğindedir.

Mağara içerisinde bazalt lavlar, kayalar, sarkıt ve dikitler bulunmaktadır. Bu buzdan sarkıt ve dikitler ışığa göre renk değiştirmektedir. Mağara kış aylarında sıcak, yaz aylarında ise; soğuktur. Mağara ağzından sürekli sıcak ve soğuk hava akımı olmaktadır. 

]]>

Hamur ilçe merkezinde, İshak Paşa’nın torunlarından İbrahim Paşa ile ailesinin gömülü bulunduğu kümbet, giriş kapısı üzerindeki kitabeden öğrenildiğine göre 1802 yılında yaptırılmıştır. 

Selçuklu ve Osmanlı kümbetlerinden farklı bir plan özelliği gösteren bu kümbet, Kırşehir’deki Aşık Paşa Türbesine benzemektedir. Güney tarafından orijinal olmayan bir kapı vasıtası ile içerisine girilen kümbet, dikdörtgen planlı olup, üzeri ayna tonozlu bir sistemle örtülmüştür. 

Kesme taştan yapılmış]]>



Ağrı İli’nin merkezinde bulunan bu cami, 1950 yılında Üç Kiliseler’in taşlarından yapılmıştır. Mimari özelliği olmayan basit bir cami olup, ibadet mekanının orta bölümü küçük bir kubbe ile örtülmüştür. Üç kenarı iki sıra halinde dörder pencere ile içerisi aydınlatılmıştır. Girişin önüne kapalı bir son cemaat yeri eklenmiş, bunun soluna da kesme taştan iki şerefeli bir minare yerleştirilmiştir.
 ]]>

Malatya Arapgir ilçesinde bulunan Hankâhın Ulu Cami ile birlikte XIV.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. İlhanlı döneminde gezgin dervişlerin ve fakir yolcuların barınması için yapılan bu yapının kitabesi günümüze gelememiştir.

Hankâh, moloz taştan yapılmış olup, günümüze yıkık olarak gelmiş ve kalıntılarından da L planlı olduğu anlaşılmaktadır. Hankâhın doğu yönündeki yuvarlak kemerli kapısından ana mekâna girilmektedir. Burada mihrabın bulunduğu bölüm sivri kemerle ana mekândan ayrılmıştır. Yapının kuzey ve batısında da iki ayrı kapısı]]>

Malatya Battalgazi ilçesinde, sur dışında ilçeye merkezden gelen yolun sağında yer alan namazgâhın mihrap taşı üzerindeki kitabesinden öğrenildiğine göre Saceddin Ishak oğlu Kemalettin Kamyar tarafından 1243’de yaptırılmıştır. Namazgâha Ali Baba isminin verilmesinin nedeni bilinmemektedir.

Namazgâh dikdörtgen planlı olarak kesme taştan, zeminden biraz yüksek bir platform üzerinde bulunmaktadır. Kıble duvarının ortasında yer alan mihrap nişinin yanında 8 basamaklı taş bir minber bulunmaktadır. Mihrap, beyaz ve kırmızıya yakın renklerdeki taşların sıralanmasıyla meydana get]]>

Malatya Yazıhan ilçesi, Sinanlı Köyü yakınında, Malatya-Arapgir yolu üzerinde, Tohma Çayı üzerinde bulunan Kırkgöz Köprüsü’nün kitabesi bulunmadığından yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. Kaynaklarda da bu konuda yeterli bulunmadığından köprünün ne zaman ve kimin tarafından yaptırıldığı kesinlik kazanamamıştır. Sultan IV. Murat'ın Bağdat seferi sırasında bu köprüyü yaptırdığı söylenmektedir. Evliya Çelebi köprünün Sultan Hasan tarafından yapıldığını ileri sürmüştür. Köprünün yapı üslubundan XV. Yüzyıl sonu veya XVI.yüzyıl]]>

Malatya Darende ilçesinde bulunan bu köprünün kitabesi bulunmadığından yapım tarihi ve banisi hakkında bilgi edinilememiştir. Kaynaklarda da bu konu ile ilgili bilgiye rastlanmamıştır. Mimari üslubundan XIX.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Köprü kaba yontma taştan yapılmıştır. Günümüzde halen kullanılmaktadır. 


Bu köprüler dışında Darende’de Hacılar, Uzunok, Köprügözü ve Şekeroğlu köprüleri olup, harap durumdadır. Bu köprülerin onarımı için Es-Seyyid Osman Hulûsi Vakfı projeler]]>

Malatya Darende ilçesinde, Tohma Çayı üzerinde bulunan bu köprü, XVIII.-XIX.yüzyılda yapılmıştır. Kitabesi bulunmayan köprünün yapım tarihi ve banisi bilinmemektedir.
Köprü yontma taş ve yer yer de moloz taştan yapılmıştır. Köprünün orta kemeri yuvarlak olup, iki yandaki hafif sivri kemerlerden daha büyük ölçüdedir. Üç gözlü olan köprünün bir gözü kapatılmış ve betonarme ile onarılmıştır. Köprünün korkuluk taşları yoktur. Aynı zamanda köprü ayaklarında selyaranlar da bulunmamaktadır. Günümüzde ku]]>

Malatya Darende ilçesinde, Tohma Çayı üzerinde bulunan bu köprü, Köprügözü ismi ile de tanınmaktadır. Kitabesi bulunmamaktadır. Bu nedenden ötürü yapım tarihi ve banisi kesinlik kazanamamıştır.

Köprü XX.yüzyılın ilk yarısında onarılmış ve betonarme ile takviye edilmiştir. Halen kullanılmaktadır.
]]>

Malatya Arapgir ilçesi, Eski Arapgir’de, Arapgir Çayı üzerinde bulunmaktadır. Kozluk Köprüsünün 100 m. güneyinde bulunan bu köprünün kitabesi bulunmamaktadır. Mimari üslubundan XIII.yüzyılda, Selçuklular döneminde yapıldığı anlaşılmaktadır.

Kaba yontma taştan yapılan köprü tek gözlüdür.
]]>

Malatya Arapgir ilçesinde Kozluk Çayı üzerinde bulunan bu köprünün kitabesi bulunmasına rağmen, yapım tarihi yazılı değildir. Mimari yapısından Beylikler döneminde, XIII.-XIV. yüzyıllarda yapıldığı sanılmaktadır.

Kesme taştan yapılan köprü iki gözlü olup, günümüze iyi bir durumda gelebilmiştir. Köprü 45.00 m. uzunluğunda, 4.60 m. genişliğinde, 7.50 m. yüksekliğindedir.]]>

Malatya Yazıhan ilçesi, Pirinçli köyünde bulunan Selçik Mağarası çevredeki mağaraların en büyüğüdür. Selcik Mağarasının Malatya’ya uzaklığı 28 km.dir. Zugur Deresi yatağında olan mağara, yörenin önemli doğal güzellikleri arasındadır.]]>

Malatya Arapgir ilçesinin kuzeydoğusunda, Orman Sırtı Köyü yakınlarında bulunan Orman Sırtı Mağarası Prehistorik Çağlarda yerleşime sahne olmuştur. Mağara içerisinde Prehistorik Çağlarda yapılmış duvar resimleri bulunmaktadır.]]>

Malatya Arapgir ilçesine 10 km uzaklıkta, Onar Köyü yakınında bulunan Onar Mağarası Prehistorik Çağlarda yerleşime sahne olmuştur. Mağara içerisinde Prehistorik Çağa ait duvar resimleri bulunmaktadır.
]]>

Malatya’nın 1 km güneydoğusunda, İndere Tepesi’nde bulunan İndere Mağarası Paleolotik Çağda yerleşime sahne olmuştur. Ancak mağara doğal ve fiziki etkisiyle harap olmuş, içerisindeki Prehistorik Çağ izleri tahrip olmuştur.]]>

Malatya, Yazıhan ilçesinin 10 km batısında, Buzluk Köyü’nde bulunan Ansur Mağarası’nda Prehistorik Çağlarda yerleşim olmuştur. Bu mağara halk arasında Buzluk Mağarası ismi ile de tanınmıştır. Günümüzde doğal etkilerden bozulmuş olan mağaranın çevresinde mezarlara rastlanmıştır.]]>

Malatya Doğanşehir ilçesinde, Polat Bucağına 6 km uzaklıkta bulunan Sulu Mağara içerisinde kristalize kireç taşından oluşmuş sarkıt ve dikitler bulunmaktadır.
Bu mağarada Prehistorik Çağlarda yerleşim olmuştur.

Bu mağaranın astım hastalığına iyi geldiği yöre halkı tarafından söylenmektedir.]]>

Malatya Akçadağ ilçe sınırları içinde çeşitli jeolojik olaylar sonucunda meydana gelmiş mağaralar bulunmaktadır. Levent vadisi, boyunca sıralanmış olan ve birbirinden farklı büyüklükte olan bu mağaralarda, özellikle Bağ Köy yakınında olanlarda yapılan yüzey araştırmalarında Geç Hitit Çağı’na ait kaya kabartmalar ile karşılaşılmıştır.]]>

Malatya Atatürk Müzesi Milli Eğitim Bakanlığı yönetiminde olup, Atatürk’ün 13 Şubat 1931 ve 14 Kasım 1937’de Malatya’yı ziyaretinde kaldığı evdir.

XIX.yüzyılın sonlarında yapılan taştan Malatya evi Atatürk Müzesi olarak düzenlenmiş ve ziyarete açılmıştır. Müzede Atatürk’ün Malatya’yı ziyareti ile ilgili belge, fotoğraf ve kitaplar sergilenmektedir.]]>

Malatya’nın Aslantepe Mevkii’nde, 1912 yılında Hitit dönemine ait bazı eserlerin ortaya çıkması üzerine arkeoloji yönünden yöre önem kazanmıştır. Malatya il merkezinde müze teşkilâtı olmadığından bu eserlerin bazıları İstanbul Asar-ı Atika Müzesi’ne gönderilmiş, bazıları da yerinde korunmaya çalışılmıştır. 1929 yılında Aslantepe köylülerinin buldukları bazı eserleri yabancılara satmalarının duyulması üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Malatya Valiliği’ne yazdığı 22.7.1932 tarihli yazıda eski eser kaçakçılığının önlenmesini ve bulunan ese]]>

Malatya Battalgazi ilçesinde Alaca Kapı semtinde bulunan bu kervansarayı Bosnalı Silahtar Mustafa Paşa 1637 yılında yaptırmıştır. Kervansaray ile ilgili 1637-1638 tarihli iki kitabe bulunmaktadır. Bunlardan biri kapalı kısma giriş açıklığı üzerinde, diğeri de Alacakapı Mescidi avlusuna sonradan götürülmüştür. Bu kitabe bugün Malatya Müzesi’ndedir.

Günümüze kısmen harap bir halde gelen kervansaray, orta avlulu ve çevresi revak ve hücreli kervansaraylar gurubundandır. Kervansaray 5168 m2’lik bir alanı kaplamaktadır. Dikdörtgen planlı kervansara]]>

Malatya Battalgazi ilçesindeki mezarlık şehitlik olarak nitelenmiştir. XIII.yüzyıla tarihlendirilen buradaki mezarlar Battalgazi Belediyesi tarafından çevresi bir duvarla çevrilmiş ve koruma altına alınmıştır.

Buradaki 40 mezarın Selçuklu döneminden kaldığı sanılmaktadır. Mezar taşlarının konumları, üzerlerindeki yazı ve motifler de Selçuklu dönemine işaret etmektedir.]]>

Malatya il merkezinde, Paşa Köşkü semtinde, Şehir Mezarlığı içerisinde bir bölüm şehitlik olarak ayrılmıştır. Bu şehitlikte XX. yüzyılda şehit düşenler de bulunmaktadır. Bu şehitler arasında Kıbrıs şehitlerinden Kemal Özalper de bulunmaktadır.]]>

Malatya Valiliği önündeki meydanda bulunan İnönü Heykeli Mimar Nejat Sirel ve Heykeltıraş Hakkı Atamulu tarafından 1946-1947 yılında yapılmıştır.

Bu heykel de aynı sanatçıların yapmış olduğu Atatürk Heykeli gibi yüksek taş bir kaide üzerindedir. Halktan toplanan 160.000 TL karşılığında yapılmıştır. Heykelin taş kaidesi üzerinde kabartma kompozisyonlar işlenmiştir. Kaidesinde “Adın temiz, hatıran aziz kalacak” sözleri yazılıdır.
]]>

Malatya il merkezinde bulunan Atatürk heykeli 1946-1947 yılında Mimar Nejat Sirel ve Heykeltıraş Hakkı Atamulu tarafından halkın verdiği 130.000 TL. ye yapılmıştır.

Yüksek taş bir kaide üzerindeki heykelde Atatürk ve bayrak taşıyan çıplak bir erkek figürü görülmektedir. Atatürk’ün bir eli gencin omzunda tasvir edilmiştir.
]]>

Malatya Doğanşehir ilçesinde Roma Dönemine tarihlenen sur kalıntıları ile kaleden çok az duvar kalıntısı ve kalenin temelleri günümüze gelebilmiştir.

Kale ile ilgili bir kitabeye ve kaynaklarda da onunla ilgili bir ize rastlanmamakla beraber kale ve surların MS.I.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Kale ile ilgili eski bir gravürde günümüze gelememiştir. Temel izlerine dayanılarak kalenin beşgen bir planı olduğu ve moloz taştan yapıldığı sanılmaktadır.]]>

Malatya Darende ilçesinin kuzey yamaçlarında bulunan ve Sengbar ismi ile anılan Zengibar Kalesi’nin kitabesi bulunmamaktadır. Bu bakımdan yapım tarihi konusunda yeterli bilgi olmadığı gibi kaynaklarda da onunla ilgili belgeye rastlanmamıştır. Seng-bâr, Farsçada Taşkale anlamına gelen bir sözcüktür. Kalenin yekpare bir kaya parçası üzerine kurulduğu düşünülürse de Perslerin kaleye bu ismi verdiği de sanılmaktadır. Bununla beraber bu iddialar kesinlik kazanamamıştır.

Osmanlı döneminde yapıldığı sanılan bu kalenin yalnızca giriş kapısı günümüz]]>

Malatya Arapgir ilçesinde, Eski Arapgir’de bulunan kale, oldukça sarp bir kayalık üzerinde yapılmıştır. Kitabesi günümüze ulaşamamıştır. Kaynaklarda da kale ile ilgili yeterli bilgiye rastlanmamaktadır.

Günümüze yalnızca duvar kalıntılarından pek azı gelebilen bu kalenin XIV.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Kalenin moloz taş duvarlı kalıntılarından planını çıkarmak mümkün olamamıştır.]]>

Malatya Battalgazi ilçesinde bulunan Eski Malatya Kalesi, il merkezinden 11 km. kuzeyde, Aslantepe’nin de 3 km. kuzeybatısındadır. Derme Deresi ile kesilen kale ve surlar geniş bir alanı kapsamaktadır.

Eski Malatya Kalesinin yapımına Roma İmparatoru Titus Livius M.S.79 yılında başlamış, çalışmalar uzun süre devam etmiş, Bizans İmparatoru Iustianus zamanında, 530-540 yıllarında tamamlanmıştır. Danişment Emirlerinden Gazi Taylı ve Selçuklu Sultanı II. Kılıçaslan tarafından 1181’de onarılmıştır.

Alçak bir düzlükte yer alan kale dikdörtgene yakın beşgen bir pla]]>

Malatya Darende ilçesinde, Eski Darende Mevkii’nde bulunan bedestenin kitabesi bulunmamaktadır. Yapım tarihi bilinmemekle beraber, banisi Hacı Hüseyin Paşa’dır. Hacı Hüseyin Paşa’nın XVIII.yüzyılda yaşadığı dikkate alınacak olunursa, bedestenin de bu yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Bedesten dikdörtgen planlı olup, Osmanlı döneminde yapılmış, kapalı çarşı planını yansıtmaktadır. Yapının dış duvarlarında kesme taş, iç duvarlarında da moloz taş kullanılmıştır. Bedestenin kuzey, güney ve doğusunda üç kapısı bulunmaktadır. Bunlardan kuzey ve doğu kapıları dışarıya taşkın olup, görkemli]]>

Malatya Arapgir ilçesi, Osman Paşa Mahallesi’nde bulunan Molla Eyüp Mescidi’nin içerisinde bir kütüphane bulunmaktadır.

Kütüphanenin bulunduğu mescidin mimari yönden karmaşık bir görünümü olup, girişi batı duvarının kuzey köşesinde ve toprak seviyesinin altındadır. Osmanlı döneminde yapılan bu mescidin bir bölümüne XIX.yüzyılın sonlarında kütüphane eklenmiştir.
]]>

Malatya Darende ilçesinde Hacı Hulusi Ateş’in evi içerisinde bulunan bu kitaplık özel bir kütüphanedir. Kütüphanede elyazması ve baskı eserlerden oluşan 3000 civarında kitap bulunmaktadır.]]>

Malatya Darende ilçesi Somuncu baba Dergâhı’nın içerisindeki bir bölüm kütüphane haline getirilmiştir. Bu kütüphane zaviyeye bağışlanan kitaplardan oluşmuş olup, 2000’e yakın elyazması ve baskı kitaplar bulunmaktadır.

]]>

Malatya Darende ilçesi, Eski Darende Mevkii’nde bulunan Sokullu Mehmet Paşa’nın yaptırmış olduğu caminin ve türbenin yanında kütüphanesi de bulunmaktadır. Kütüphane girişi üzerindeki kitabeden öğrenildiğine göre; Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa tarafından h.1193 (1779) yılında yaptırılmıştır.

Kütüphane kesme taştan kare planlı olarak yapılmış, üzeri tromplu kasnaksız bir kubbe ile örtülmüştür. Bu kütüphane Cumhuriyetin ilanından sonra Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak işlevini sürdürmüştür.
]]>

Malatya Darende ilçesinde, Hıdırlık Zaviye Mahallesi’nde, Tohma Çayı yanındaki Şeyh Hamid-i Veli Zaviyesi’nin yanında, kayalık alanın bitiminde Şeyh Hamid-i Veli (Somuncu Baba) Zaviyesi bulunmaktadır.

Şeyh Hamid-i Veli Somuncu Baba ismiyle tanınmış, Türk mutasavvıflardandır. Kayseri Akçakaya’da 1331’de dünyaya gelmiştir. Bu arada Horasanlı olduğu da iddia edilmiştir. İlköğrenimini babası Musa Efendi’den ve Kayseri’nin devrinin önde gelen bilginlerinden almıştır. Babasının ölümünden sonra Şam’da bulunan Bayezidiyye Dergâhı’na gitmi]]>

Malatya Hekimhan ilçesinde bulunan Köprülü Mehmet Paşa Camisi ile birlikte, cami üzerindeki kitabesinden öğrenildiğine göre 1661 yılında yaptırılmıştır. Hamamın kitabesi bulunmamakla beraber cami ile birlikte aynı tarihte yapıldığı sanılmaktadır.

Hamam harap bir durumda günümüze gelmiştir. Kalıntılarından dikdörtgen planlı olduğu, soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden yapıldığı sanılmaktadır. Yapımında moloz taş ve tuğla kullanılmıştır. Soyunmalığın girişi sonraki dönemlerde eğimli bir çatı ile örtülmüştür. Soyunmalık kare planlı olu]]>

Malatya Darende ilçesinde, Hacı Hüseyin Paşa Bedesteni yakınında olan Hasan Paşa Hamamı’nın kitabesi bulunmamaktadır. Ancak, kaynaklarda Hasan Paşa’nın 1837’de şehre su getirdiği yazılıdır. Hamamın da bu dönemde XIX.yüzyılın ortalarında yapıldığı sanılmaktadır

Hasan Paşa Hamamı çifte plan düzeninde, erkekler ve kadınlar kısımlarından yapılmıştır. Kesme ve moloz taştan yapılan hamamın kubbelerinde tuğla ve moloz taş kullanılmıştır. Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelen hamamın erkekler ve kadınlar kısımları birbirine benzemektedir. Erkekler bölüm&]]>

Malatya Arapgir ilçesinde İsaoğlu Mahallesi’nde bulunan Mirliva Ahmet Paşa Camisinin yanında bulunan hamam 1806 yılında yapılmıştır.

Hamam moloz taştan, dikdörtgen planda yapılmıştır. Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinde meydana gelmiştir. Hamamın soğukluk ve sıcaklık bölümlerini üzeri tromplu kubbelerle örtülmüştür. Sıcaklığın çevresinde halvet hücreleri yerleştirilmiştir. Külhan kısmı da bunların arkasına yerleştirilmiştir.]]>

Malatya Arapgir ilçesinde, Osman Paşa Mahallesinde bulunan bu hamamın yapım tarihi bilinmemektedir. Kitabesi bulunmadığından yapım tarihi bilinmemektedir.
Günümüze harap bir durumda gelen hamamın XVIII. Yüzyıl sonu veya XIX. yüzyılın başlarına yapıldığı sanılmaktadır.

Hamam moloz taştan, tuğladan yapılmış olup soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden meydana gelmiştir. Soğukluk ve sıcaklığı tamamen yıkılmıştır. Kalıntılarına dayanılarak soğukluğun beşik tonoz örtülü, sıcaklığın da kubbeli olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca sıcaklığın haçvari plan düzeninde olduğ]]>

Malatya il merkezinde Yeni Caminin kuzeybatısında bulunan Belediye Hamamı, 1901 tarihli mahkeme kayıtlarına göre 1873 tarihinde yapılmıştır.

Hamam doğu-batı yönünde dikdörtgen planlı olup 35.80x14.50 m. ölçüsündedir. Kesme ve moloz taş ile yapılmış, yer yer de tuğlalardan yararlanılmıştır. Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinde oluşan hamamın soyunmalığı yıkılmış ve 1950 yıllarında yeniden ve iki katlı olarak yeniden yapılmıştır. Bu nedenle giriş doğu cephesinin güney ucunda açılmıştır. Yakın tarihlerde de bu giriş kuzey cephesine alınmıştır. Soyunmalığın ortasında yuva]]>

Malatya il merkezinde, Mimar Sinan Caddesi, Tahtalı Sokakta, Tahtalı Caminin kuzeyinde bulunan bu hamam XIX.yüzyılın ilk yarısında yapılmıştır.

Hamam dikdörtgen planlı olup güney-kuzey doğrultusunda yapılmış, 34.20x12.90 m. ölçüsündedir. Güney cephesi 14.00 m. uzunluğundadır. Hamamın etrafı düzgün yontma taştan örülmüştür. Giriş kapısının etrafı ile hamamın kenarları. Köşe ve kemerleri kesme taştan örülmüştür. Üst örtüde kırma ve moloz taş kullanılmıştır.

Soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden me]]>

Malatya Hekimhan ilçesinde, Taşhan Mahallesi’nde bulunan Taşhan, İstanbul-Bağdat kervan yolu üzerinde önemli bir konaklama yeridir. Hanın üzerinde üç ayrı kitabesi bulunmaktadır. Bu kitabelerden hanın iki aşamada yapıldığı öğrenilmektedir. Hanın kapalı bölümünün üzerindeki bir kitabede Sultan I. İzzeddin Keykavus döneminde (1183-1220) , Selçukluların ünlü doktorlarından El Malat tarafından 1218’de yaptırıldığı yazılıdır. Bu kitabe Süryanice ve Ermenice olarak tekrarlanmıştır. Handaki ikinci kitabe avludaki bölümlerden biri üzerinde olup S]]>

Eski Malatya Battalgazi ilçesinde bulunan Çingene Hanı XIII.yüzyılın ilk yarısında yapılmıştır. Günümüze gelemeyen bu han avlu ve kapalı kısım olmak üzere iki bölümden meydana gelmiştir.

Çingene Hanı’nın kalıntılarından anlaşıldığına göre kesme ve moloz taştan dikdörtgen planlı olarak yapılmış, kapalı bölüm payelerle desteklenmiştir.]]>

Malatya’nın Selçuklular dönemine tarihlenen hanları konusunda yeterli bilgilerimiz bulunmamaktadır. Bununla beraber Eski Malatya’nın surları dışında, doğu ve batı da birer han olduğu da bilinmektedir. Yalnızca Silâhtar Mustafa Paşa’nın Kervansarayı şehir surları içerisinde Alacakapı’da bulunmaktadır. Kaynaklardan Malatya çevresindeki hanlardan Çingene Hanı’nın, Şahna Hanı’nın, Sarıca Hanı’nın, Kurttepe Hanı’nın, Hormu Hanı’nın, Görk Hanı’nın, Kantarmış Hanı’nın, Kömüş Hanı’nın ve Hekim Hanı’nın isimlerini öğrenebiliyoru]]>

Kapadokya Bölgesi’nde peribacaları kadar güvercinliklerin de ayrı bir yeri vardır. Bu güvercinliklerin XVIII.yüzyıldan itibaren yapılmaya başlandığı sanılmaktadır. Günümüze ulaşanlar XIX.yüzyıl sonu, XX.yüzyılın başlarına aittir.

Kapodakya bölgesi güvercinliklere Uçhisar çevresindeki vadilerde; Göreme-Kılıçlar, Güllüdere; Ürgüp-Üzengi; Ortahisar ve Kızılçukur vadilerinde, Çat ve Kayseri Soğanlı vadilerinde görülmektedir. Ayrıca Balkan Deresi çevresinde de güvercinlikler bulunmaktadır.]]>

Kapadokya Bölgesi’ndeki Erciyes, Hasandağı ve Göllüdağ jeolojik devirlerde aktif volkanik dağlardı. Jeolojik devirlerde, günümüzden on milyon yıl önce, Miyosen devrinde başlayan jeolojik hareketlilik belirli aralıklarla günümüze kadar sürmüştür. Buradaki Neojen gölleri altındaki volkanik dağlardan çıkan lavlar platolarda, göllerde ve akarsular üzerinde 100-150 m. kalınlığında birbirlerinden farklı sertlikleri olan tüf tabakalarını oluşturmuştur. Bu tabakalar içerisinde tüfün yanı sıra lahar, volkan külü, kil, kumtaşı, tüffit,]]>

Malatya Battalgazi ilçesinde, Malatya Ulu Camisinin güneyinde bulunan Şahabiyye-i Kübra Medresesi Malatya Ulu Camisi’nin yanında bulunmaktadır. Selçuklular döneminde 1224 tarihinde, Mir-i ümera lakabı ile tanınan Şahabeddin Hızır isimli bir emir tarafından yaptırılmıştır. Medresenin kitabesi günümüze gelememiştir. Ancak kaynaklardan mimarlarının Şemseddin Muhammed bin Osman ve Takvor bin Stefan olduğu bilinmektedir.

Medrese günümüze çok harap ve büyük ölçüde yıkılmış olarak gelebilmiştir.Büyük ateş medresesi anlamına gelen bir]]>

Nevşehir’in de içerisinde bulunduğu Kapadokya Bölgesi, tarih boyunca sık sık saldırılara uğramıştır. MS.VII.yüzyılda yoğunlaşan Arap saldırıları, Roma ve Bizans’ın ilk dönemlerinde Hıristiyanlık üzerindeki baskılardan zorlanan, işkenceye uğrayan insanlar kendilerine yeni sığınacak yerler aramışlardır. Bu yüzden de yöredeki yumuşak tüften olan kayalar oyularak zeminden aşağıya inen mekânlar meydana getirmişlerdir. Bunun sonucu olarak da bölgede yeraltı şehirleri yapılmış ve insanlar tehlike anlarında bu şehirlere sığınmışlardır.

Yeraltı şehirlerinde ilk yerleşimin başlangıcı kesinlik kazanamamıştır. Bununla be]]>

Malatya Kuluncak ilçesi, Alvar Köyü’nde bulunan bu türbe, üzerindeki kitabesine göre; 1844 tarihinde yapılmıştır.

Kare planlı olan türbenin üzeri kubbe ile örtülüdür. Türbenin içerisinde beton sıvalı bir mezar bulunmaktadır.]]>

Malatya ili Darende ilçesinde, Şehitlik Tepesi olarak anılan yerde “Fahr'ül Ulema Seyyid'üş-Şüheda” Seyyid Hasan Gazi’nin türbesi bulunmaktadır. Hasan Gazi, Hz. Peygamber'in torunlarından, Hüseyin Gazi'nin kardeşi, Seyyid Battal Gazi'nin amcası ve aynı zamanda kayınpederidir. Hasan Gazi Abbasiler döneminde Zengibar kalesinin kuşatmasında 830 yılında şehit olmuştur.

Türbe mescit inşası ve çevre düzenlemesi Sarımehmetzâde Mimar Yücel Sarı ve çocuklarının katkılarıyla Es Seyyid Osman Hulûsi Efendi Vakfı'nca yapılmıştır. 26 Ağustos 2005 tarihinde a]]>

Nevşehir ili Gülşehir ilçesinde Karavezir Mehmet Paşa, Nevşehir’e 20 km. uzaklıktaki Gülşehir’de yaptırmış olduğu külliyenin bir bölümünü oluşturan medrese caminin tam karşısında bulunmaktadır. Medresenin giriş kapısı üzerindeki kitabeden 1780 yılında yapıldığı yazılıdır.

Osmanlı mimarisindeki açık avlulu medreseler grubundan olan bu yapı avlunun kuzey ve doğusundaki odalarla birlikte L biçiminde bir plan tipi göstermektedir. Medresenin güneyindeki oldukça gösterişli mermer bir kapıdan avluya girilmektedir. Medrese avlusunun etrafı yuvarlak keme]]>

Malatya Darende ilçesinde, Hıdırlık Zaviye Mahallesi’nde, Tohma Çayı yanındaki Şeyh Hamid-i Veli Zaviyesi’nin yanında bulunan Somuncu Baba Türbesi bulunmaktadır.

Somuncu Baba ismiyle bilinen Şeyh Hamid-i Veli mutasavvıflardan olup Kayseri Akçakaya’da 1331’de dünyaya gelmiştir. Bu arada Horasanlı olduğu da iddia edilmiştir. İlk öğrenimini babası Musa Efendi’den almış, sonra Şam’da bulunan Bayezidiyye Dergahı’na, ardından Tebriz civarında Hoy kasabasında Şeyh Hacı Alaeddin Erdebili’nin öğrencisi olmuştur. Şeyh Erdebili’den halkı aydınlatma gö]]>

Nevşehir il merkezinde bulunan Damat İbrahim Medresesi’ni, Nevşehirli Damat İbrahim Paşa 1726-1727 yıllarında, külliye ile birlikte yaptırmıştır.

Damat İbrahim Paşa Külliyesi’nin bölümlerinden birini oluşturan medrese caminin batısında, Cami-i Cedit Caddesi’nin karşısında bulunmaktadır. Medresenin arka kısmı arazi konumundan ötürü üçgen bir kısım oluşturmuş ve burası tuvaletlerin bulunduğu ikinci küçük bir avlu niteliğindedir. Medresenin avlu kapısında bir kitabeye yer verilmiştir.

Kitabenin mealen anlamı:

”Fetihlerin ba]]>


Malatya Darende ilçesi mezarlığında birbirine benzer planda iki türbe bulunmaktadır. Türbelerin kitabeleri bulunmadığından yapım tarihleri kesinlik kazanamamıştır. Türbelerden birisi Hacı Hüseyin Paşa’ya ait olup diğer türbenin kime ait olduğu bilinmemektedir.
Türbeler kare planlı, kesme taş ve moloz taştan yapılmıştır. Her ikisini de üzeri kubbe ile örtülüdür. Türbelerin çevresinde yuvarlak kemerler bulunmaktadır.]]>

Malatya, Battalgazi ilçesinde bulunan Ali Baba Türbesi, XIII.yüzyılda yapılmıştır. Sonraki dönemlerde yapılan onarımlarla özelliğinden kısmen uzaklaşmıştır.
Türbe kaba yontma taş ve moloz taştan yapılmıştır. Kare planlı olup, üzeri geniş ve çok yüksek bir kubbe ile örtülmüştür. Giriş kapısı düz lentolu olup, duvarları sağır olarak yapılmıştır. Duvarların dört köşesi dışarıya doğru çıkıntılıdır. Bu durumda türbenin orjinalinin daha farklı biçimde olduğu sanılmaktadır.
Türbenin çevresinde mezarlar ve bazı mimari kalıntılar bulunmaktadır.]]>


Eski Malatya’da, Battalgazi ilçesinde bulunan Nefise Hatun Kümbeti’nin kime ait olduğu bilinmemektedir. Kaynaklarda da onunla ilgili bir bilgiye rastlanamamıştır. Bununla beraber yapı üslubundan XVI. yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Kümbet baldaken üslubunda kare planlı bir mezar anıtıdır. Üzeri kubbe ile örtülmüştür. Altında mumyalık olup olmadığı toprak dolgusu nedeniyle anlaşılamamıştır. Kesme taştan yapılmış olup günümüzde çok harap bir durumdadır.]]>

Nevşehir ve yöresi volkanik tüf ve lavlarla kaplı olmasından ötürü, doğal yapı çevre koşulları sivil mimariyi de etkilemiş ve bu bölgede farklı bir yapılanmaya neden olmuştur. Yörede taşın fazla ağacın az oluşu, tüflerin kolaylıkla oyulabilmesi yapılanmayı tüflerin içerisine veya taş evlere yöneltmiştir.

Tarih boyunca Pers ve Arap baskınları, Hıristiyanlığın ilk dönemlerinde korunmak ve savunmak için yörede yeraltı şehirleri de önem kazanmıştır. Bunun sonucu olarak da yeraltında çok katlı pek çok kişinin yaşayabileceği kentler yapılmıştır.]]>

Eski Malatya Battalgazi ilçesinde, Meydanbaşı Mahallesi’ndeki mezarlık içerisinde bulunan Kanlı Kümbet’in kime ait olduğu ve bu ismin neden verildiği konusunda bir bilgi bulunmamaktadır. Kümbetin yapı üslubundan XV.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Kümbet kare planlı, baldaken tarzında bir mezar anıtıdır. Altında mumyalık kısmı bulunmaktadır. Mumyalık düzgün kesme taştan ve beşik tonoz örtülüdür. Kümbetin gövdesi bir sıra düzgün kesme taş, üç sıra tuğla hatıllı duvar örgüsüne sahiptir. Günümüzde &u]]>

Eski Malatya Battalgazi ilçesinde, Karahan Mahallesinde, sur dışında bulunan Sitti Zeynep Kümbeti XII.yüzyılda yapılmıştır. Kitabesi bulunmamaktadır. Selçuklu sultanlarından olan Sitti Zeynep Sultan’ın kim olduğu bilinmemektedir.

Kümbet, düzgün kesme taştan olup sekizgen planlıdır. Üzerini sekiz köşeli piramidal bir külah örtmektedir. Türbenin altında mumyalık bölümü bulunmaktadır. Türbenin toprağa gömülmüş giriş kapısı dışında duvarlarında pencere bulunmamaktadır.]]>

Nevşehir ili Hacıbektaş ilçesi Bâla Mahallesi, Kayseri Caddesi üzerinde bulunan Hacı Bektaş Veli Dergâhı, Hacı Bektaş Veli zamanında yapılmış, çilehane (Kızılca Halvet) ve buna eklenen yapılardan meydana gelmiştir. Hacı Bektaş Veli’nin ölümünden sonra Orhan Gazi, I.Murad (Hüdavendigâr), Yıldırım Beyazıt ve Yavuz Sultan Selim zamanında yapılan eklerle dergâh genişletilmiş ve XVI.yüzyılda bugünkü konumuna gelmiştir. Hacı Bektaş Veli’nin türbesi, Hacı Bektaş Veli’nin oğlu Seyyid Ali Sultan tarafından 1385 yılında yeniden yaptırılmıştır. Sultan II. Beyazıt 1485-1486 yıllarında türbenin &c]]>

Malatya, Yazıhan’ın 6 km. kuzeybatısında Fethiye Köyü’nde bulunan bu camiyi giriş kapısı üzerindeki kitabesinden öğrenildiğine göre; Abdüsselam oğlu Mustafa Paşa 1566 yılında yaptırmıştır. Halk arasında Uzun Hasan Camisi olarak da tanınmaktadır.

Osmanlı dönemi tek kubbeli kare planlı camiler grubundan olan bu caminin önünde, yuvarlak kemerlerle birbirine bağlanan dört mermer sütunla beş bölümlü bir son cemaat yeri bulunmaktadır. Bu bölümlerin üzeri beş kubbe ile örtülmüştür. İbadet mekânı kare planlı olup üzeri d]]>

Manisa il merkezindeki Yeni Hanı XIX.yüzyılda Hacı Mehmet Sadık Bey yaptırmıştır.

Dikdörtgen planlı han kesme ve moloz taştan yapılmış, kemerlerde tuğlalar kullanılmıştır. İki katlı plan düzeninde yapılan hanın birinci katındaki odalar bir avlu etrafında, revakların arkasında sıralanmıştır. Birinci kattaki odalar iç içe bir plan düzeni göstermektedir. Güney cephesinde, kapının solunda bulunan taş merdivenle ikinci kata çıkılmaktadır. İkinci katta ise revaklara açılan ayrı ayrı odalara yer verilmiştir.
 ]]>

Nevşehir Hacıbektaş ilçesinin 3 km. doğusundaki meyilli bir tepe üzerinde Çilehane ismi yakıştırılan küçük bir mağara bulunmaktadır.

Söylentiye göre Hacı Bektaşi Veli bu mağarada zaman zaman müritleri ile bir arada kalmıştır. Yapılan halvet sonrasında da Deliklitaş denilen mağara sonunda küçük bir delik ziyaret ediliyordu. İnanışa göre günahı olan zayıf dahi olsa bu delikten geçemiyordu. Günahı olanı delik sıkar, adak adayınca da serbest kalırmış. Günahı olmayanlar ise bu delikten rahatlıkla geçermiş.

]]>

Malatya Hekimhan ilçesinde, Taş Han’ın 50 m. güneydoğusundaki bu cami, kitabesinden öğrenildiğine göre 1661 yılında Köprülü Fazıl Ahmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Sonraki dönemde Köprülü Mehmet Paşa tarafından onarıldığı ve bu yüzden de bu ismin verildiği sanılmaktadır. Son cemaat yerinin ve karşısındaki şadırvanın üzerinde de 1815 tarihinde onarıldığını gösteren bir kitabe bulunmaktadır.

Cami kesme taştan, dikdörtgen planlı olup, üzeri sekizgen kasnaklı bir kubbe ile örtülüdür. Kubbenin dışında kalan bölümler beşik t]]>

Malatya ili Darende ilçesi, Balaban kasabasında bulunan bu cami Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi Vakfı tarafından yaptırılmıştır.

Cami Osman Hulusi Ateş Efendi’nin direktifleri doğrultusunda yapılmış olup, farklı bir mimari özellik göstermektedir. Kareye yakın planlı olan caminin üzeri kubbe ile örtülmüştür. Yanında tek şerefeli bir minaresi bulunmaktadır. 

Caminin yanında üç katlı yatılı bir Kız Kuran Kursu vardır. Yapının bakım onarım ve çevre düzenlemesi de aynı vakıf tarafından gerçekleştirilmiştir.
]]>

Manisa Soma ilçesinde, Çarşı (Emir Hıdır Bey) Camisi’nin vakfından olan bedesten XVIII.yüzyılda yapılmıştır.

Bedesten dikdörtgen planlı olup moloz taş, antik yapı taşları ve tuğladan yapılmıştır. Bedestenin köşelerinde iri blok taşlar kullanılmıştır. Duvar örgüsünde horasan harca geniş ölçüde yer verilmiştir.Kısa kenarındaki giriş kapısı mermer söveli ve yuvarlaktır. Ayrıca bunun üzerinde çatının bitim noktasına kadar uzanan tuğladan yuvarlak sağır bir kemer oturtulmuştur. Bedestenin üst örtüsü toprak damlı olup, günümüze gelememekle beraber ahşa]]>

Nevşehir, Hacıbektaş ilçesinin 5 km. kuzeyindeki Çivril Köyü yakınında bulunan beş adet büyük ölçüdeki taş bulunmaktadır. Bu taşlar jeolojik yönden önemli olup Velâyetname’de ayrıntılı olarak söz edilmektedir. Buna göre;

”O dönemde köyden her gün bir kişi, otlaktaki sığırlara nöbetle bakarmış. İdris Hoca'nın otlaktaki sığırlara bakma sırası geldiği bir gün önemli bir işi çıkmış. Hacı Bektaş Veli hayvanlara bakma işini üstlenmiş. Hayvanlar otlayarak Mucur istikametine doğru yayılırlarken, İdris'in kardeşi Sarı,]]>

Malatya Darende ilçesi, Eski Darende Mevkii’nde bulunan Sadrazam Külliyesi olarak isimlendirilen bu yapı topluluğu, cami, türbe ve kitaplıktan meydana gelmiştir. Kitaplığın üzerindeki kitabeden yapı topluluğunu Sadrazam Mehmet Paşa’nın yaptırdığı anlaşılmaktadır.
Bu yapı topluluğundan günümüze yalnızca kuzeydoğudaki minaresi gelebilmiştir. Minare kesme taş kaide üzerinde oldukça ince ve yuvarlak gövdelidir.

Caminin yanındaki kitaplık da kare planlı, kesme taştandır. Üzerini tromplu, kasnaksız bir kubbe örtmüştür. Kütüphanenin batısındak]]>

Malatya Darende ilçesi, Zaviye Mahallesi’nde bulunan Ulu Cami’nin kitabesi bulunmadığından yapım tarihi bilinmemektedir. Dulkadiroğulları zamanında, XIV. yüzyılda yapıldığı ileri sürülmüşse de bu iddia kesinlik kazanamamıştır.

Caminin doğu ve kuzey duvarları ve minaresi dışında, günümüze gelememiştir. Kalıntılarına dayanılarak caminin kesme taş ve moloz taştan dikdörtgen planlı olduğu anlaşılmaktadır. İbadet mekânı içerisindeki payelerle beş nefe ayrılmıştır. Bu camiden günümüze gelebilen minare kesme taştan olup, kare kaide üzerine yuvarlak gö]]>

Nevşehir Avanos ilçesinin merkezinde, yörenin çömlek yapımında simge olan bu heykeli H.Ömer Taşkın yapmıştır.

Anıt iki ayrı bölümden meydana gelmiştir. Anıtın kaidesi köfeki taşından dikdörtgen şekilde olup, iç kısmında dokuma tezgâhında bir kadın ile bir kız çocuğu, yörenin ünlü düz yaygılarından dokurken kabartma olarak tasvir edilmiştir. Anıtın ikinci bölümünde, kaide üzerinde çömlekçi çarkını bacakları arasına almış bir çömlekçi, çömlek imal ederken tasvir edilmiştir. Yan]]>

Malatya Battalgazi ilçesinde bulunan Alacakapı Mescidi 1585 yılında yaptırılmıştır. Banisi bilinmemektedir. Kare planlı olan cami kesme taştan yapılmış ve üzeri ahşap çatı ile örtülmüştür. Yanındaki tuğla minaresi XX.yüzyılda yapılmıştır.

Cami son dönemde yapılan onarımlarla özelliğini tümüyle yitirmiştir.]]>

Nevşehir ili Hacıbektaş ilçesi merkezindeki bir park içerisinde Hacı Bektaşi Veli’nin heykeli bulunmaktadır.

Hacı Bektaşi Veli, aşağıdan yukarıya doğru daralan kesme taştan bir kaide üzerinndeki heykelde oturur vaziyette tasvir edilmiştir.Burada Hacı Bektaşi Veli, Bektaşi inancına göre sağ elinin avuç içini göğe doğru çevirmiş, sol elini de parmakları aşağı gelecek şekilde bir kitap üzerine dayamıştır. Başında Bektaşi külahı, üzerinde de yöresel kıyafetleri ile tasvir edilmiştir.
]]>

Malatya Arapgir ilçesi Osman Paşa Mahallesi’nin güneyinde bulunan bu cami, kaynaklarda Ispanakçı Mustafa Paşa Kütüphanesi olarak geçmektedir. Kütüphane olarak yaptırılan bu yapı, sonradan camiye çevrilmiştir. Kitabesi bulunmayan caminin yapı üslubu XVIII.yüzyıla işaret etmektedir.

Kayalıklar üzerindeki bu yapı dikdörtgen planlı olup, kesme taş ve moloz taştan yapılmış, üzeri kubbe ile örtülmüştür. Batı yönündeki giriş kapısı arazinin altında kalmıştır. Kuzey duvarı ise içeriden payandalarla güçlendirilmiştir]]>

Manisa sivil mimarisi Spil Dağı’nın kuzey etekleri ile Gediz Irmağı’na kadar uzanan ovada hafif eğimli bir alanda yer almaktadır. Kaynaklarda bu evlerin bahçe içerisinde iki katlı olduğu yazılıdır. Bağlık ve bahçelik içerisindeki bu evlerden ötürü şehre Bahçekent ismi de verilmiştir. XVI.yüzyılda Manisa’ya gelen Kâtip Çelebi Cihannüma isimli eserinde bu evlerle ilgili bilgi vermektedir. Ona göre şehrin her yanının bostanlık, bağlık ve bahçelik olduğu, halkın yaz aylarında bağlara gittiği yazılıdır. Evliya Çelebi de Manisa’nın şaşılacak derecede mamur olduğuna değinmiştir:]]>

Malatya Arapgir ilçesinin eski yerleşim alanında, Osman Paşa Mahallesi’nde bulunan bu caminin kitabesi yerinden sökülmüş ve günümüze gelememiştir. Bununla beraber, minare kapısı üzerindeki kitabeden XIV.yüzyılda yaşamış İlhanlılardan Şeyh Hasan tarafından yaptırıldığı, 1694’te de Sancak Beyi Cafer Paşa tarafından onarıldığı öğrenilmektedir. Bu yüzden de camiye Cafer Paşa Camisi ismi verilmiştir.

Cafer Paşa’nın yaptırdığı onarım öncesinde caminin üzeri üç çapraz tonozla örtülü bir ibadet mekânı ve ayrıca mihrap ö]]>

Nevşehir il merkezindeki meydanda bulunan Kurşunlu Camisi’nin yanındaki bu anıtı, Heykeltıraş Hakkı Atamulu 1946 yılında yapmıştır.

Heykel bronzdan dökülmüş olup, Sadrazam Damat İbrahim Paşa sağ eliyle buğday başağını tutmakta, sol eli de kalçasına dayalı olarak bir lale tutarken tasvir edilmiştir. Bu heykeldeki merdane matbaayı, zeytin dalı barışı, lale ise Lale Devrini simgelemektedir.

Heykelin kaidesinde “Damat İbrahim Paşa 1665/1660-1780” yazılıdır.]]>

Malatya Arapgir ilçesi, Osman Paşa Mahallesi’nde, Arapgir Çayı kıyısında bulunan bu cami üzerinde üç kitabe bulunmaktadır. Bunlardan en eski tarihli olan ve dış avlunun taç kapısı üzerindeki kitabeden öğrenildiğine göre; Gümrükçü Osman Paşa tarafından 1824 yılında yaptırılmıştır.

Cami kesme taştan, kareye yakın dikdörtgen planlı olarak yapılmıştır. Arazi konumundan ötürü cami dıştan payandalarla desteklenmiştir. İbadet mekânının üzeri yüksek bir kasnak üzerine oturan kubbe ile örtülmüştür. Son cemaa]]>

Nevşehir ili Hacıbektaş ilçesinde bulunan, XIX.yüzyılın ikinci yarısında yapılmış olan Çelebiler ailesine ait evde Atatürk 22-23 Aralık 1919’da Ankara’ya giderken uğramış ve ağırlanmıştır. Kültür Bakanlığı bu evi 1991 yılında kamulaştırmış ve 2001 yılında da restore ederek Atatürk Evi Müzesi olarak ziyarete açmıştır.

Müzenin bulunduğu ev, zemin ve birinci kattan meydana gelmiştir. Orta sofalı planı olan ev ahşap hatıl arasına kerpiç yığma tekniği ile yapılmıştır. Üzeri de kırma çatı ve oluklu kiremitle örtülmüştür. Evin üst katı]]>

Malatya Arapgir ilçesi, İsaoğlu Mahallesi’nde bulunan bu caminin kitabesi yerinden sökülmüş olup, günümüze gelememiştir. Bu bakımdan yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. Bununla beraber XVIII.yüzyılın ilk yarısında Sancak Beyi Mirliva Ahmet Paşa tarafından yaptırıldığı bilinmektedir. Cami çarşı içerisinde olmasından ötürü de halk arasında Çarşı Camisi olarak da tanınmaktadır.

Cami kesme taştan yapılmış olup, dikdörtgen planlıdır. İbadet mekânı birbirlerine kemerlerle bağlanmış sekiz sütun ile üç nefe ayrılmıştır. Üzeri d&u]]>

Nevşehir ili Hacıbektaş ilçesinin merkezinde, Hacıbektaş-ı Veli Külliyesi’nin 100 m. kadar batısında bulunan müzede yöredeki Suluca-Karahöyük’te, 1967-1976 yılları arasında yapılmış olan bilimsel kazılarda ortaya çıkan arkeolojik buluntular sergilenmektedir.

Müzenin belli başlı eserleri arasında Suluca-Karahöyük kazılarında ele geçirilen buluntuların yanı sıra Eski Tunç, Asur Ticaret Kolonileri, Hitit, Frig, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait eserler sergilenmektedir. Bu eserler arasında çift kulplu kaplar, kâseler, pişmiş topraktan &]]>

Malatya Arapgir ilçesinin eski yerleşim alanında, Osman Paşa Mahallesi’nde bulunan bu caminin kitabesi bulunmamaktadır. Bu bakımdan yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. Ancak, yapı üslubundan Akkoyunlular döneminde (1389-1515) yapıldığı sanılmaktadır.

Günümüze yıkık ve harap durumda gelen caminin doğu yönü arazi konumundan ötürü iki katlı yapılmıştır. Dikdörtgen planlı olan caminin moloz taştan örülmüş duvarlarına yer yer tuğla hatıllar yerleştirilmiştir. Caminin kemerleri ve payeleri taştandır. Caminin üst katı kubbeli, orta mekânı ise beşik to]]>

Manisa ve çevresinin arkeoloji yönünden son derece zengin olmasından ötürü, ilk defa Manisa’da bir müze kurulması 1934 yılında düşünülmüştür. O zamanki Halkevi’nin çabaları Manisa’da görevli öğretmen ve diğer gönüllü kişiler yöreden eser toplamaya başlamışlardır. Vali Murat Germen’in önderliğinde Sultan III.Murat tarafından yaptırılan Manisa Muradiye Külliyesi’nin medresesi 1935 yılında restore edilerek toplanan eserler buraya taşınmıştır. Başlangıçta depo şeklinde olan medrese, 1943 yılında Manisa Müzesi olarak ziyarete açılmıştır.]]>

Malatya Arapgir ilçesinde bulunan Ulu Cami, kayalık bir alanda yapılmıştır. Osman Paşa Camisi’nin kuzeyinde olan Ulu Cami’nin kitabesi bulunmadığından yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. Bununla beraber mimarisi ve bezemesi dikkate alındığında XIV.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Büyük olasılıkla da İlhanlı döneminde yapılmıştır. Bazı iddialara göre de, çevresindeki yapı kalıntıları ve hankâh ile birlikte bir dergâh yapısı olduğudur.

Caminin dış duvarları kesme taştan, iç duvarları moloz taştan yapılmıştır. Dikdörtgen planlı olan caminin üzerini iki kubbe &]]>

Nevşehir Hacıbektaş ilçesinde Hacı Bektaş-ı Veli Külliyesi’nin I.Avlusunda girişin sağındaki yapı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1959-1964 yılları arasında restore edilmiş, 16 Ağustos 1964 tarihinde Etnoğrafya Müzesi olarak düzenlenmiş ve ziyarete açılmıştır.

Dergâhların kapatılmasından sonra Ankara Etnoğrafya Müzesi’ne götürülen ve Hacı Bektaş Türbesi’ne ait eşyalar geri getirilmiş ve buradaki müzede teşhir ve tanzimi yapılmıştır. Müze dergâh ile bütünleşmiştir. Müze “Birinci Avlu (Nadar Avlusu), İki]]>

Nevşehir Kapadokya Bölgesi’nin önemli bir merkezi olduğundan ilk müzecilik çalışmalarında çevreden toplanan eserler Damat İbrahim Paşa Külliyesi’nin kütüphanesinde depolanmıştı. Külliyenin sıbyan mektebi ve aşevinde Nevşehir Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi olarak 1967 yılında ziyarete açılmıştır. Daha sonra 20 yıl burada işlevini sürdürdükten sonra 27 Nisan 1987’de yapımı tamamlanan Nevşehir Kültür Sitesi’nde yeniden ziyarete açılmıştır.

Müzede arkeolojik ve etnoğrafik eserler sergilenmektedir. Arkeoloji bölüm]]>

Hacı Bektaş Veli Dergâhı’nda, Hazret Avlusunun sağında Balım Sultan Türbesi bulunmaktadır. Türbe önünde Hacı Bektaşi Veli ile çağdaş olduğuna inanılmış Kara Dut ağacı bulunmaktadır.

Bektaşi inanışında ikinci bir pir olarak tanınan Balım Sultan Bektaşiliğin kurulup, genişletilmesinde büyük payı olmuştur. Dimetoka’da 1462’de doğan ve 1516’da ölen (Hakka yürüyen) Balım Sultan’ın türbesini Yavuz Sultan Selim’in kumandanlarından Şehsuvaroğlu Ali Bey 1519’da yaptırmıştır.

Türbe kesme taştan, içerisi kare planlı, d]]>

Manisa il merkezi Muradiye Beldesi, Uzunburun Köyü’nde bulunan kaleye halk tarafından Yoğurtçu Kalesi ismi yakıştırılmıştır. Bu ismin verilmesinin nedeni bilinmemektedir.

Kale, son Bizans döneminde, XIII.yüzyılda karakol kalesi niteliğinde, stratejik bir noktaya yapılmıştır.
Kesme taş ve moloz taştan yapılan kalenin planını çıkarmak mümkün olamamıştır. Günümüze çok az sur duvarları ile bir burç parçası gelebilmiştir. Buna dayanılarak da kalenin kareye yakın planda olduğu sanılmaktadır.
 

 ]]>

Malatya il merkezinde, İzzetiye Mahallesi Mücelli Caddesi’nde bulunan bu caminin kitabesinden öğrenildiğine göre Yusuf Ziya Paşa tarafından eşi Ayşe Hanım için, 1793-1794 yılında yaptırılmıştır.

Cami dikdörtgen planlı olup kesme taş ve moloz taştan yapılmış, üzeri çatı ile örtülmüştür. Caminin duvarları kırma taş, son cemaat yerinin tamamı ile kemer, kapı ve pencere kenarları ve portal kesme taştan yapılmıştır. Caminin kuzeydoğu köşesinde bir de türbe bulunmaktadır. Avlu içerisindeki caminin kuzeyinde son cemaat yeri, kuzeybatısında da sonradan yapılmış mina]]>

Nevşehir ili Hacıbektaş ilçesi, Bâla Mahallesi, Kayseri Caddesi üzerinde bulunan Hacı Bektaş Veli Külliyesi’nin bölümlerinden biri olan Hacı Bektaşi Veli Türbesi XIV.yüzyılda yapılmış, XIX.yüzyılda da onarılmıştır.

Yapı topluluğunun III.Avlusunda, Kırklar Meydanı’nın girişinde bulunan Hacı Bektaşi Veli Türbesi kesme taştan kare planlı, üzeri kubbeli olarak yapılmıştır. Kubbenin üzeri dıştan ahşap çatılı sivri kurşun bir külahla örtülüdür.

Türbenin cephesinde yan yana üç kemerli bir eyvan bulunmaktadır]]>

Malatya il merkezinde vilayet binasının kuzeyinde bulunmaktadır. Cami burada bulunan hacı Yusuf Camisi’nin 3 Mart 1894’de deprem sonucu yıkılması üzerine aynı yerde avlu içerisinde yapılmıştır. Eski camiden günümüze minarenin şerefeye kadar olan kısmı gelebilmiştir. Minare kürsüsünün batısındaki dört beyitlik kitabede 1842 tarihi okunmaktadır.

Cami kare planlı olup 22.00x22.00 m. ölçüsündedir. İbadet mekânının üzerini sekizgen dörtayağın taşıdığı pandantifli merkezi bir kubbe örtmektedir. Merkezi kubbe dört yönden beşik ton]]>

Manisa’nın 3 km. güneyinde Spil Dağı’nın kuzey yamaçlarında, şehre hakim olan 350 m. yüksekliğindeki Sandık Tepe’de bulunan Manisa Kalesi’nin ilk yapım tarihi bilinmemektedir. Bu konuda bir kitabe ve kaynaklarda da yeterli bilgi bulunmamaktadır. Bununla beraber kalenin şehri kuran Magnetler tarafından kurulduğu iddia edilmektedir. Ayrıca Makedonya Kralı İskender’in burada bazı malzemelerini ve eşyalarını koruduğu da ileri sürülmüştür. Ancak, bu iddialar kesinlik kazanamamıştır.

Günümüze kalıntıları gelen kalenin Bizans döneminde, Bizans İmparatoru III.J.Ducas tarafından 1222 yılında yapt]]>

Malatya Battalgazi ilçesinde bulunan bu camiyi Muhammed Sabit Bey 1792 yılında taş temeller üzerine ahşaptan yaptırmıştır. Sonraki yılarda mescit moloz taştan yenilenmiştir.

Muhammed Sabit Bey’in kim olduğu bilinmemekle beraber halk arasındaki inanışa göre bu kişi Battalgazi’nin komutanlarından birisidir. Mescidin yanında bir de türbe bulunmaktadır.]]>

Nevşehir Ortahisar’da Kapadokya Bölgesi’nin en yüksek noktası üzerinde bulunan bu kalenin kitabesi günümüze gelememiştir. Bu bakımdan yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Yapı üslubundan Bizans döneminde yapıldığı sanılmaktadır.

Kale şato görünümündedir. Yapımında bulunduğu yerin doğal kayalarından yararlanılmıştır. Ayrıca moloz taşlarla da duvarları takviye edilmiştir. Kale içerisinde konumundan ötürü kayaların oyulması ile birbirlerine merdivenler, tüneller ve koridorlarla bağlantılı odalar yapılmıştır. Kalenin yerden yüksekliği]]>

Malatya Battalgazi ilçesi’nde bulunan Hal Fetih Minaresi XIII. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilmektedir. Şahabiye-i Kübra Medresesi’nin güneyinde bulunan bu minarenin camisi yıkılmış ve günümüze gelememiştir.

Minare kaba yontma taş bir kaide üzerinde, sekizgen bir pabuç kısmının üzerinde yükselmektedir. Silindirim gövde tuğladan olup şerefesi ve petek kısmı yıkılmıştır.
Minarenin Pabuç kısmının üzerinde ve şerefe altında firuze renkli yıldız şeklindeki çinilerin oluşturduğu bir bordür bulunmaktadır. Ancak bu çini şeritten de günümüze ç]]>

Eski Malatya’da, güneydoğu surlarının dışında yer alan Sütlü Minare Mescidi günümüze harap bir durumda gelmiştir. Yapım tarihini belirten kitabesi bulunmamaktadır. Yapı üslubundan caminin XVII.yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır.

Günümüze ibadet mekânının bazı duvarları ile minaresi gelebilen caminin kalıntılarından dikdörtgene yakın kare planlı olduğu üzerinin de tromplu bir kubbe ile örtüldüğü sanılmaktadır. Duvarlarında kesme taş kullanılmıştır.

Minaresi düzgün kesme taştan silindirik gövdelidir. Kare kaide ü]]>

Nevşehir il merkezinin güneybatısındaki bir tepe üzerinde kurulmuş olan bu kalenin kitabesi günümüze gelemediğinden yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. Bununla beraber yapı üslubundan Bizans döneminde yapıldığı sanılmaktadır. Selçuklu döneminde ve Osmanlı döneminde Damat İbrahim Paşa tarafından onarılmıştır. Son olarak da 1966-1979 yıllarında onarılmıştır.

Kale kesme taş ve moloz taştan yapılmış olup, beşgen planlıdır. Sur duvarları dört burçla takviye edilmiş, üzerinde de 42 mazgalı bulunmaktadır. Kalenin ön ve arkasında iki ayrı giriş kapısı vardır.]]>

Eski Malatya’da bulunan Emir Ömer Mescidini kuzey cephesinin batısındaki pencerenin üzerine yerleştirilen kitabesinden Emir Ömer tarafından 1563-1564 tarihinde yaptırıldığı öğrenilmektedir.

Cami kesme taş ve kaba yontma taştan dikdörtgen planlı olarak yapılmış, üzeri düz bir dam ile örtülmüştür. Osmanlı camilerinin alışılagelen plan düzeninden farklı olan caminin kuzey cephesinin doğusunda portali bulunmaktadır. Portale birkaç basamaklı merdiven ile ulaşılmaktadır. Dışarıya doğru çıkıntılı portal, dikdörtgen kuşaklar içerisine alınmış, giriş nişi s]]>

Eski Malatya’da surların dışında, Ulu Cami’nin de 150 m. batısında olan bu cami, Memluk Sultanı Melikülzahir Berkûk zamanında Abdullah oğlu Çerkeş tarafından 1394 yılında yaptırıldığı kitabesinden öğrenilmektedir. Cami halk arasında Adile, Vaiz Ocağı veya Vaiz Baba isimleriyle de tanınmıştır.

Günümüze harap bir durumda gelen cami kesme ve moloz taştan kare planlı olarak yapılmış, üzeri de merkezi bir kubbe ile örtülmüştür. İbadet mekânı içerisinde bezeme unsurlarına rastlanmamaktadır. Minaresi kesme taş kaide üzerinde yuvarlak gövdeli olup ye]]>

Manisa, Yukarı Tabakhane Mahallesi’nde, Milli Park içerisinde, Spil Dağı eteklerinde bulunan Mevlevihane, kitabesinden öğrenildiğine göre; Saruhan Bey’in torunu İshak Çelebi tarafından 1368-1369 yıllarında yaptırılmıştır. Mevlevihane, İshak Çelebi’nin 1366-1379 yıllarında yaptırdığı Ulu Cami Külliyesi’nin bir bölümünü oluşturmuştur. Bununla beraber Mevlevihane külliyenin biraz uzağında bulunmaktadır. Mevlevihane külliyenin mimarı Emetullahoğlu’nun eseridir. Manisa’da Mevlevi kültürünün yerleşmesi sonucunda, Şer’i sicillerden öğrenildiğine göre Osmanlı d]]>