konular banner

Ana Sayfa
Biyografiler Tarih Sözlüğü Haberler Makaleler Görüş ve Önerileriniz Kütüphane Linkler Arama Kaynakça

Silahlar Sorularla Osmanlı Tarihi Eserler Tablolar Osmanlıca Sözlük
Savaşta, gerçek ilk kayıptır   Aeschylus

  Ana Menü  
Timur İmparatorluğu ve Ardılları

Akkoyunlular

Akkoyunluların Yıkılışı

 

E-Tarih.org
farkedermi@Web
  Konular  
Eretnalılarla Mücadeleler

Kadı Burhaneddin Üzerine Düzenlenen Sefer

Erzincan Seferi ve Karakoyunlu Mağlubiyeti

Mutahharten, Karakoyunlular ve Kadı Burhaneddin'e Karşı Üstünlük Sağlanması

Timur ile İlişkiler ve Ankara Savaşı

Karayülük Osman Beyin Karakoyunlularla Mücadeleleri

Uzun Hasan Dönemi Taht Kavgaları

Karakoyunlular ve Ebu Said Üzerine Yapılan Sefer

Otlukbeli Meydan Savaşı

Memluklulara Karşı Urfa Müdafası

Şeyh Haydar Üzerine Yapılan Sefer

Akkoyunluların Yıkılışı

 

E-Tarih.org
farkedermi@Web

E-Tarih.org


 
 
06 Kasım 2007 14:52
e-Posta   Yazdır

 
Akkoyunluların Yıkılışı
Akkoyunluların Yıkılışı

Akkoyunlu Devlet'inin parçalanmaya yüz tuttuğu bu dönemde Safevîler Azerbaycan'da güçlü bir devlet olarak ortaya çıkıyordu. Erdebil Şeyhi'nin oğlu olan ve ağabeyi Ali'nin Akkoyunlular tarafindan öldürülmesinden sonra Safevîleri basına geçen İsmail, babasının müritlerini etrafına toplayarak her geçen gün biraz daha güçlenmeye başladı. O, Akkoyunlular'ın dâhili mücadelelerinden de istifade ederek ülke içerisinde rahatça dolaşma imkânını buldu ve Erzincan'a gelip burada teşkilâtlanmaya başladı. Bu sırada Osmanlı padişahı II. Bâyezid'in Modon ve Koron'un fethi ile meşgul bulunması dolayısıyla Osmanlı tebaasından da binlerce kişi Erzincan'a gelerek müritleri İsmail'e katıldılar. Akkoyunlu Devleti içerisindeki Karakoyunlu cemaatleri ile Anadolu'nun muhtelif yerlerindeki Osmanlı ve Dulkadirlilere tabi boy ve oymakların Erzincan'daki şeyhlerinin etrafında toplanması neticesinde Safeviler oldukça güçlendiler.

İsmail, önce Şirvan Sahi Ferruh Yesar üzerine yürüyerek onu öldürdü (1501). Safevi şeyhi İsmail bundan sonra Akkoyunlu topraklarına saldırmaya başladı. Bunun üzerine Elvend Mirza kuvvetleriyle Safevîleri üzerine yürüdü. Nahçıvan yakınlarındaki Sürûr mevkiinde karşılasan iki ordudan Elvend Mirza'nın kuvvetleri kalabalık olmasına rağmen Akkoyunlular yenildiler. Akkoyunlu ordusunun büyük bir kısmi ile beylerden birçoğu savaş meydanında öldürüldüler. Bu savaş neticesinde Azerbaycan Safevîleri eline geçti. Akkoyunlular'ı bozguna uğratan Sah İsmail Tebriz'de şahlık makamına oturarak Safevî Devleti'ni resmen kurdu (1501).

Sah İsmail karsisinda ağır bir yenilgiye uğrayarak kuvvetlerinin birçoğunu kaybeden Elvend Mirza Erzincan taraflarına çekilerek asker toplamaya başladı. Ancak onun Erzincan taraflarında bulunması Sah İsmail'in pek hoşuna gitmedi. Çünkü Anadolu'dan gelen Sah İsmail taraftarlarının yolları kesilmiş oluyordu. Bu sebeple Sah İsmail, Sarıkaya mevkiinde bulunan Elvend Bey üzerine yürüdü. Elvend Mirza ve askerleri ise mukavemete cesaret edemeyip Tebriz'e doğru çekildiler. Sah İsmail onlarin Tebriz yönüne gittiğini öğrenince geri döndü. Bunun üzerine Tebriz'e çok yaklaşmış olan Elvend Mirza, Hamedan yolu ile Bagdad'a kaçtı. Bundan sonra hükümetini ele geçirmek için mûadeleye devam eden Elvend Mirza basarili olamadı. Yalnızca Diyarbekir bölgesinin küçük bir kısmına hâkim olan Elvend Mirza 1504 yılında vefat etti.

Elvend Bey'i bertaraf eden Sah İsmail, bu defa Akkoyunlu Sultan Murad üzerine yürüdü. Murad, Hem edan yakınında Alma-Kulağı denilen yerde Sah İsmail kuvvetlerini karşıladı. Ancak yapılan savaşta büyük bir mağlubiyete uğrayarak kendisi güçlükle kaçtı. Askerlerinin birçoğu ile emirleri ise öldürüldüler. Sah İsmail bu zafer ile Irak-i Acem, Fars ve Kirman'ı devletine katmayı başardı (1503). O, daha sonra Diyârbekir çevresini de eline geçirerek bütün Akkoyunlu ülkesine sahip oldu.

Sah İsmail'e mağlup olduktan sonra önce Suriye'ye kaçan Sultan Murad daha sonra Dulkadir-oğlu Alauddevle Bozkurt Bey'e iltica etti. Bu sırada Alauddevle'nin kızlarından birisi ile evlenen Murad, buradan Osmanlı ülkesine giderek Yavuz Sultan Selim 'in hizmetine girdi. Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran seferine de katılan Sultan Murad, sefer dönüsünde bir miktar kuvvetle beraber Diyârbakır'ın fethi için görevlendirildi. Ancak Sah İsmail'in Urfa valisi olan Eçe Sultan Kaçar, emrindeki az bir kuvvetle Murad üzerine gelerek onu bozguna uğrattı. Yapılan savaşta Murad Bey de öldürüldü ve kesik başı Sah İsmail'e gönderildi (1514).

Böylece son Akkoyunlu hükümdarının da ortadan kalkması ile Safeviler bütün Akkoyunlu topraklarına sahip oldular. Sah İsmail, yalnız Akkoyunlu hanedanını ortadan kaldırmakla kalmamış, Akkoyunlular tabi olan bütün boy ve oymakları da merhametsizce öldürmüştür.

Onun katliamından kaçıp kurtulabilen Akkoyunlu boyları ise Memlûklulara, Dulkadirlilere ve Osmanlılara sığınmışlardır.

 
 

Sayfa Başına Dön

 
     

Sitemiz bilgilendirme amaçlıdır, kesinlikle ticari bir amaç gütmemektedir.
Bu sayfa En iyi 1024x768 boyutlarında Görüntülenmektedir. E-Tarih.org - Farkedermi@WebTeam